Trang Đặng Xuân Xuyến: BÌNH NGẮN CHO THƠ HAY TRONG MÙA CORONA

BÌNH NGẮN CHO THƠ HAY

TRONG MÙA CORONA

(Tác giả Dương Diên Hồng)

Nguyên tiêu vừa qua, bài thơ Hai ku 18 của thi sĩ Nguyễn Đức Tùng đã tả cảnh và người rất độc đáo:

HAIKU 18

Nguyễn Đức Tùng

Không ai nói gì

Một cô gái, một bà già

Trăng mùa xuân sáng quá

No one says anything

The girl, the old woman

Too bright the spring moon

(QT 1.2020)

Một cô gái - trăng non. Một bà già - trăng luống tuổi, cùng với trăng là ba. Một chùm sáng cộng hưởng toả ra một thứ ánh sáng tâm lý rất vũ trụ và rất nhân văn.

Cấu tứ tạo ra nét cảm nhận cho người đọc rất lạ, vừa trong trạng thái mơ hồ, nên thơ vừa muốn khám phá nhiều cách lập luận, dựng ý Thơ có vẻ thuộc về nhiều dạng thức: có phương thức diễn dịch, vừa có vẻ quy nạp lại vừa có vẻ kết hợp cả diễn dịch và quy nạp...

Rất lung linh trong lời thơ cô đọng:

1. Nếu nhìn bài thơ theo mắt nhìn diễn dịch: ta thấy tác giả sử dụng bút pháp lấy tĩnh tả động, kết hợp với lối vẽ mây nẩy trăng. Câu 1 tả không gian vô thanh, lắng hồn và hút hồn vào các hạt nguyên tử ánh sáng đang chuyển động trên khuôn trăng vũ trụ, trên khuôn mặt của 2 người phụ nữ, hay cũng có thể hai tính cách trong một khuôn mặt nửa trẻ trung, nửa già dặn của một bông hoa mùa Xuân. Ánh sáng tương phản giữa mặt người và mặt trăng, có vẻ mang màu sắc của huyền thoại “hoa đào và cô gái” trong bài thơ của Thôi Hộ, đời Đường (nhân diện đào hoa tương ánh hồng)

2. Nếu nhìn cấu tứ theo phép quy nạp: bài thơ là một dòng chảy theo thời gian, kết hợp với không gian. Câu chốt là cao trào bật ra tiếng lòng của Thiền sư trước vẻ đẹp của Trăng. Nếu nhìn bài Thơ theo cách này, hiểu bài thơ theo lối quy nạp sẽ gắn sự cảm nhận của người đọc với sáng tác của nhà thơ thật hài hoà và đặc trưng theo truyền thống thơ Hai- Ku. Bởi Hai- ku thường gây yếu tố bất ngờ cao ở câu chốt. Ta hình dung cụ thể thì thấy nhà thơ là một đạo diễn trực tiếp quay phim để ghi hình nội dung Thơ. Máy quay lướt qua một không gian rất lặng lẽ. Ai cũng ngắm trăng như đang Thiền: “Không ai nói gì -) một cô gái đang Thiền dưới trăng -) một bà già cũng im lặng ngắm trăng -) bất chợt họ có chung điểm nhìn với nhà thơ, cùng loé lên trong đầu cái nhiệm mầu của vũ trụ đang đến bất ngờ: Trăng mùa xuân sáng quá. Trong tĩnh chợt tiếng động trầm trồ vì Trăng đã đánh thức tâm hồn thế nhân về vẻ đẹp vĩnh hằng của Trăng Nguyên tiêu: SÁNG QUÁ! Sáng hơn bất cứ ánh trăng rằm nào của quy luật “ thập nhị minh nguyệt”

3. Nếu nhìn bài Thơ theo cấu trúc Tổng - phân - hợp cũng hợp lý: a./ câu mở là Đặt vấn đề : Không ai nói gì ; b./ câu thừa đề : Giải quyết vấn đề : cả hai người phụ nữ im lặng ; c./ Câu kết: kết thúc vấn đề : chỉ có tác giả để cho tâm hồn yêu thiên nhiên tự nói bằng một câu cảm “Trăng mùa Xuân sáng quá!“. Và thông điệp loé sáng: muốn thấy trăng đẹp phải thật im lặng, phải thật tịnh tâm. Ngắm thiên nhiên mùa Xuân phải ngắm bằng thế Thiền. Ái chà đọc bài thơ bằng phương pháp liên kết văn bản thôi đã có nhiều cách hiểu. Có thể còn có nhiều cảm nhận thú vị hơn. Mình dừng ở đây. Vì bây giờ thích đọc cảm nhận của các bạn khác để khám phá nhiều nét đẹp của lối Thơ nhiều hàm ý trong việc sử dụng ngôn từ giàu tính mật mã ở nhà thơ Nguyễn Đức Tùng.

Mời nhấp chuột đọc:

- Chuyện làng văn0

- Các bài viết của (về) tác giả Dương Diên Hồng0

- Các bài viết của (về) tác giả Dương Thu Hương0

- Các bài viết của (về) tác giả Dương Ninh Ninh0

- Các bài viết của (về) tác giả Đặng Chương Ngạn0

- Các bài viết của (về) tác giả Đông La0

- Các bài viết của (về) tác giả Đỗ Hoàng0

- Các bài viết của (về) tác giả Nguyễn Hoàng Đức0

- Các bài viết của (về) tác giả Nguyễn Quang Thiều0

- Các bài viết của (về) tác giả Nguyễn Quang Lập0

- Các bài viết của (về) tác giả Đoàn Thị Lam Luyến0