NHỊN ĂN GIÁN ĐOẠN ĐỂ CƠ THỂ TỰ CHỮA BỆNH VÀ LÀM CHẬM LÃO HÓA, THEO CƠ CHẾ NÀO? - Tác giả: Hoàng Hải Vân ; Ngô Nguyễn giới thiệu

 

NHỊN ĂN GIÁN ĐOẠN ĐỂ CƠ THỂ

TỰ CHỮA BỆNH VÀ LÀM CHẬM

LÃO HÓA, THEO CƠ CHẾ NÀO?

(Tác giả Hoàng Hải Vân)

Việc tiết thực để chữa bệnh đã được y học cổ truyền chỉ ra từ hàng ngàn năm nay. Mãi đến năm 2016, giới khoa học mới khẳng định bằng Giải Nobel Y sinh tặng cho nhà khoa học Nhật Bản Yoshinori Ohsumi vì những khám phá của ông về cơ chế “tự thực” (Autophagy).

Autophagy tiếng Hy Lạp có nghĩa là “tự ăn chính mình”. Nói cho dễ hiểu, Autophagy khi được kích hoạt sẽ tự thu gom những tế bào dị dạng hoặc nhiễm độc, những mảnh vỡ protein lỗi, những ty thể già cỗi cùng tất cả những mô mỡ thừa, mỡ xấu tích tụ trong cơ thể rồi tống vào một “túi rác” (lysosome) để phân hủy, lấy năng lượng tái tạo những tế bào mới khỏe mạnh sau khi thải bỏ những thứ “rác rưởi” độc hại.

Ngoài việc làm chậm lão hóa, theo nhiều nghiên cứu, Autophagy còn giúp cơ thể tự chữa ít nhất 7 nhóm bệnh: 1-Bệnh liên quan đến não (Alzheimer, Parkinson); 2-Phòng ngừa ung thư (dọn ty thể hỏng, giảm gốc tự do gây đột biến DNA, dọn tế bào tiền ung thư); 3-Tiểu đường type 2 (dọn mỡ xấu trong gan, tụy, dọn thụ thể insulin lỗi); 4-Các bệnh về gan (gan nhiễm mỡ, xơ gan); 5-Các bệnh về tim mạch, huyết áp; 6-Các bệnh về xương khớp và tự miễn; 7-Nhiễm trùng và virus.

Khác với Autophagy của cây ngàn năm thường xuyên được kích hoạt, Autophagy của người phần lớn thời gian không được kích hoạt mà bị khóa chặt bằng một “công tắc”, gọi là mTOR. Khi mTOR mở thì Autophagy tắt và ngược lại. mTOR là cảm biến dinh dưỡng, hễ thấy đường, đạm, insulin trong máu là mang nuôi dưỡng, tái tạo tế bào, bất kể tốt xấu, cả tế bào ung thư cũng được nuôi (những khái niệm y sinh như mTOR ai quan tâm có thể tự tìm hiểu sâu hơn). Đại khái là mTOR như mở ra một công trường xây dựng, còn autophagy thì dọn rác, làm sạch môi trường.

Nguyên nhân chính khiến Autophagy bị khóa chặt ở người tựu trung là do lối sống hiện đại: ăn liên tục, stress, thiếu ngủ. Trong đó “ăn liên tục” là cái khóa chặt nhất. Sự tham ăn nhiều khi còn bao hàm cả sân-si nữa, nên dân gian mới có câu “Miếng ăn là miếng tồi tàn/Mất ăn một miếng lộn gan lên đầu”.

Autophagy của người hiện đại bị khóa chặt hơn người của những thế kỷ trước, kéo theo đó là bệnh tật chồng chất nhiều hơn. Chủ yếu là do thức ăn của người hiện đại phần lớn là thức ăn chế biến vô cùng đa dạng, trái tự nhiên và không tương thích với cơ thể. Chúng bao gồm thức ăn tinh chế tước bỏ các vi chất tự nhiên, thức ăn nhiễm hóa chất và màu-mùi nhân tạo, biến đường ruột thành bãi thải độc hại và ép nhà máy tế bào gốc phải gồng mình sửa sai trong vô vọng. Rồi những bài viết khuyến khích ăn nhiều bữa cùng những thứ ăn vặt tràn ngập trên truyền thông. Già trẻ lớn bé mỗi ngày ăn tới 5-6 bữa khiến cho mTOR mở liên tục còn autophagy thì gần như khóa chặt phần lớn thời gian trong ngày. Bệnh tật cứ vậy tích tụ năm này qua năm khác, tuổi khỏe mạnh ngắn đi (việc tuổi thọ trung bình tăng là nhờ thuốc men và can thiệp của y học, nhưng tuổi khỏe mạnh thì giảm).

Bởi vậy, để kích hoạt Autophagy thì nhịn ăn gián đoạn một cách hợp lý là giải pháp hữu hiệu và dễ thực hiện nhất. Dù nhịn ăn gián đoạn không phải là biện pháp duy nhất, nhưng nó là con đường trực diện nhất. Theo cơ chế sinh học, cơ thể chúng ta sẽ kích hoạt "đội dọn rác" Autophagy thông qua các trạng thái sau :

• Nhịn ăn gián đoạn (Khung giờ vàng : 16 - 24 tiếng): Tùy vào thể trạng, thời gian có thể linh hoạt, nhưng người bình thường không nên nhịn quá 24 tiếng. Khi ngừng ăn, cơ thể khôn ngoan hơn đầu óc chúng ta tưởng: Nó sẽ tự thu gom, ăn những thứ độc hại, tế bào lỗi và rác rưởi trước để tái chế. Nếu nhịn đói quá lâu ngày, cơ thể buộc phải ăn vào cơ bắp, các mô miễn dịch rồi đến tạng phủ để bảo vệ tim và não (hai cơ quan được ưu tiên sau cùng), cuối cùng là chết đói. Vì vậy, nhịn trong khung 16-24 tiếng là ngưỡng an toàn để tẩy trừ bệnh tật và tái tạo tế bào mới.

• Ngủ sâu - Thiền định - Cầu nguyện: Đây là trạng thái tâm trí bình an, tạm thời ngắt bỏ lo lắng, tham cầu. Lúc này, chiếc "công tắc" mTOR sẽ chủ động tắt để nhường chỗ cho Autophagy sửa chữa nội cảnh.

• Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (High Intensity Interval Training - HIIT): Đây là liệu pháp mô phỏng tình huống tổ tiên ta bị thú dữ rượt đuổi sinh tử. Một cú rượt đuổi thường diễn ra khốc liệt dưới 30 giây (hiếm khi quá 30 giây, vì khi đó hoặc là người bị xơi tái hoặc là con thú bỏ cuộc). Phản ứng bật Autophagy đã được cài sẵn vào bộ gen người thông qua những tình huống ngặt nghèo lặp đi lặp lại đó. Khi bạn đột ngột đẩy cơ thể vào trạng thái cạn kiệt năng lượng đỉnh điểm, cơ thể "tưởng sắp chết" liền bật cơ chế dọn rác để giữ mạng sống. Không phải môn thể thao nào cũng kích hoạt autophagy, chỉ một số môn như chạy 100 mét, xà đơn xà kép hay vượt vật cản trong quân sự mới kích hoạt. Tóm lại, phải vận động cường độ cao dưới 30 giây, nghỉ rồi lặp lại mới có tác dụng. Để dễ làm mà không tốn kém, chỉ cần ra công viên hay bãi biển chạy hết tốc lực 20 giây, nghỉ, rồi chạy lại. Hoặc dùng hết tốc lực chạy lên cầu thang 3-5 tầng, rồi từ từ đi xuống, rồi chạy lại. Nếu bạn tập thể thao sau 1 phút mà vẫn nói “bình thường” thì không hoặc rất ít tác dụng, phải nói “phình phường” mới Ok.

• Tắm lạnh hoặc xông hơi đột ngột: Tổ tiên loài người mỗi khi rơi vào tình huống nóng cực đoan (giữa sa mạc) hay lạnh cực đoan (rơi vào sông băng), cơ thể sẽ báo động đỏ và tự bật Autophagy để lấy năng lượng sống sót. Trải qua hàng triệu năm hễ gặp nóng hay lạnh cực đoan là cơ thể kích hoạt Autophagy, nó không phân biệt được phòng xông hơi hiện đại với sa mạc, không phân biệt được bồn tắm đá với sông băng.

• Ngoài ra, việc uống một tách cà phê đen hoặc trà xanh vào buổi sáng khi bụng đói cũng có tác dụng đánh lừa nhẹ cơ thể, nhưng hiệu quả không đáng kể.

Tóm lại, nhịn ăn gián đoạn là giải pháp chủ động căn bản nhất. Nếu kết hợp được với giấc ngủ sâu, thiền định hay cầu nguyện (nếu bạn theo Ki-tô giáo hoặc một số tôn giáo khác) và 6 nguyên tắc cốt lõi mà tôi đã đề cập ở bài trước (xem đường link dưới cmt), thì công dụng tự chữa bệnh và làm chậm lão hóa của cơ thể sẽ đạt mức cao nhất.

P/s: Theo khuyến nghị của y học hiện đại, những trường hợp sau không nên nhịn ăn quá 16 giờ: (1) Mẹ bầu hoặc đang cho con bú ; (2) Trẻ vị thành niên; (3) Người đang điều trị bệnh lý đặc biệt cần chỉ định của thầy thuốc. Nhóm này muốn kích hoạt Autophagy an toàn thì nên tập trung vào: ngủ sâu, thiền/cầu nguyện, tập HIIT nhẹ nhàng, hoặc tắm lạnh nhanh trong 30 giây.

 

 

 

 

Ngô Nguyễn giới thiệu

Tác giả: Hoàng Hải Vân   - Nguồn: facebook

Ảnh minh họa sưu tầm từ nguồn: internet

Bài viết là quan điểm riêng của các tác giả.