VĂN CHƯƠNG VỚI
CHÍNH TRƯỜNG VÀ SỐ PHẬN
(Tác giả Trần Gia Ninh)
Alexandr Fadeyev (1901–1956) là một nhà văn hiện thực xã hội chủ
nghĩa và là lãnh đạo cấp cao của văn học Liên Xô. Ông giữ chức Chủ tịch (và
Tổng thư ký) Hội Nhà văn Liên Xô trong hai giai đoạn: từ 1938–1944 và
1946–1954.
Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông (mà người Việt Nam biết) là: Chiến
bại (1927) và Đội cận vệ thanh niên (1945–1951),
Giải thưởng Stalin năm 1946.
Ông vào đảng bolschevic năm 1918. Là một người ủng hộ nhiệt
thành của Stalin, Fadeev từng đóng vai trò chủ đạo trong kiểm duyệt và trừng
phạt nhiều nhà văn và nhạc sĩ hàng đầu Liên Xô. Tuy nhiên, ông cũng là người
đứng ra bảo vệ và là bạn thân của nhà văn Mikhail Sholokhov.
Ông tự bắn vào tim tại căn nhà gỗ (dacha) ở Peredelkino vào ngày
13 tháng 5 năm 1956.
Nguyên nhân tự sát được công bố chính thức là do NGHIÊN RƯỢU!!!.
Tự giải thoát rồi mà vẫn nhục, đến mức nhà văn hoá, nhà văn nổi tiếng Korney
Chukovsky (1892-1969, Huân chương Lenin) đã viết sau khi Fadeyev tự sát: “Dù tận tâm, tài năng và nhạy cảm, ông ta vẫn
đang chìm đắm trong vũng bùn nhớp nháp, thối rữa và nhấn chìm lương tâm mình
trong rượu.”
Nhưng than ôi, sự thật vì sao Fadeev tự bắn vào tim mình đã được
giấu kín, là tuyệt mật cho đến năm 1990. Trong bức thư tuyệt mệnh gửi lãnh đạo
(ông bày tỏ sự thất vọng sâu sắc với đường lối chính trị của ban lãnh đạo đương
thời) mới được bạch hoá thời Gorbachov
Thư tuyêt mệnh viết:
Gửi Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô
13 tháng Năm 1956
Peredelkino
Tôi không thấy cơ hội để tiếp tục sống. Nghệ thuật mà tôi hiến
dâng cả cuộc đời mình đã bị vùi dập bởi tầng lớp lãnh đạo vô học và tự mãn của
Đảng. Giờ đây, mọi việc không thể cứu vãn được nữa. Những cán bộ văn nghệ xuất
sắc, trong đó có những tài năng mà dưới thời Nga hoàng không dám mơ ước. Họ đã
bị hủy diệt, bị ám hại dưới bàn tay tội ác của giới quyền lực. Những tài năng kiệt
xuất của văn học đã ra đi ở lứa tuổi rất trẻ. Số còn lại không nhiều, có khả
năng tạo nên được những giá trị thực sự, cũng bị chết trong độ tuổi 40-50. Văn
chương – điều thánh thiện trong những điều thánh thiện – bị đem ra cho những kẻ
quan liêu, những phần tử lạc hậu nhất băm vằm, thóa mạ từ trên các diễn đàn
“cao quí” như: Đại hội đại biểu toàn Moskow hay Đại hội Đảng lần thứ XX. Ở đây,
vang lên khẩu hiệu “Xiết cổ văn chương lại!”. Đó chính là cách mà người ta định
“sửa chữa” tình thế. Nó đã gây nên sự phẫn uất, tức giận. Một nhóm những kẻ gà
mờ được thành lập, trong đó cũng có một số người trung thực nhưng bị lâm vào
một tình trạng o ép nên không dám mở mồm nói lên sự thật. Những kết luận được
họ đưa ra hoàn toàn đi ngược lại tư tưởng của Lênin hoặc bắt nguồn từ thói quen
quan liêu, kèm theo những lời đe dọa và ”dùi cui”. Thế hệ của tôi bước vào văn
đàn dưới thời Lênin với bao tình cảm tự do, cởi mở dạt dào! Biết bao sức lực
trong tâm hồn! Bao tác phẩm tuyệt vời được sinh ra và chúng tôi còn có thể sáng
tác nhiều hơn thế nữa! Nhưng sau cái chết của Lênin, người ta đã hạ nhục chúng
tôi như đám trẻ ranh. Người ta đã hủy diệt và đe dọa chúng tôi và khoác cho
việc làm này một cái tên “Tính đảng”. Giờ đây, khi mọi sự nếu có thể được sửa
chữa thì lại bộc lộ ra sự thô lậu, vô học, kiêu căng hợm hĩnh với liều lượng
đáng phẫn nộ của những kẻ được cho là phải thực hiện công việc chỉnh đốn này.
Văn học được trao vào tay của những kẻ bất tài, nhỏ mọn, có tính thù dai. Chỉ
còn lại một số rất ít ỏi văn sĩ giữ được trong tâm hồn ngọn lửa thiêng, nhưng
lại trong tình trạng bị cô lập hoặc tuổi tác đã gần đất xa trời. Hoàn toàn
không có một chút động lực nào trong tâm hồn để sáng tạo… Từ năm mười sáu tuổi,
tôi đã gắn bó với Đảng, với giai cấp Công-Nông,được trời ban cho tài năng nổi
trội để thực hiện những sáng tác to lớn vì Chủ nghĩa Cộng Sản. Tâm hồn tôi tràn
đầy những ý tưởng và tình cảm cao cả mà chỉ có thể có được dưới ảnh hưởng của
cuộc sống đất nước trong mối liên hệ với những tư tưởng tuyệt vời của chủ nghĩa
Cộng Sản. Nhưng, người ta đã biến tôi thành một con ngựa thồ hàng, cả đời phải
lê bước dưới sức nặng của những kẻ bất tài nhưng quyền lực vô biên, để thực
hiện vô số những việc làm quan liêu mà bất cứ ai cũng có thể làm được. Thậm chí
cho đến ngày hôm nay, khi tính sổ cuộc đời mình, tôi thật không thể chịu đựng
nổi khi nhớ lại khối lượng những việc được giao, những lời an ủi, khiển trách,
hay chỉ đơn giản là sai lầm về vấn đề ý thức hệ… đã trút xuống đầu tôi. Nhân
dân tuyệt vời hoàn toàn có quyền tự hào vì sự trung thực cũng như khiêm tốn của
tài năng cộng sản sâu sắc trong tôi. Văn học – thành quả cao nhất của chế độ
mới – bị hạ nhục, truy sát và chà đạp. Sự tự mãn của những kẻ giàu nhờ học
thuyết vĩ đại của Lênin đã khiến tôi mất hết niềm tin vào họ cho dù họ thề thốt
sùng bái học thuyết này. Chỉ có thể chờ đợi những điều tồi tệ hơn từ đám người
này, còn tệ hơn cả Stalin bởi vì ông ta còn có học vấn, còn bọn này chỉ là một
lũ mặt nạc đóm dày. Cuộc sống của tôi với tư cách một nhà văn đã mất hết ý
nghĩa. Tôi thấy vô cùng sung sướng được giải thoát khỏi sự tồn tại ô nhục này,
nơi mà chỉ có sự dối trá, hèn mạt và vu khống đổ xuống đầu. Tôi ra đi. Hy vọng
cuối cùng của tôi chỉ là bộc lộ những điều này cho những người đang điều hành
quốc gia. Song, suốt ba năm trời, mặc cho những lời thỉnh cầu của tôi, họ thậm
chí không thể tiếp tôi. Tôi mong được an nghỉ bên cạnh mẹ tôi.
A. Fadeev. 13.05.1956
(Bản dịch thư tuyệt mệnh là của Vũ Tuấn Hoàng)
-------------
Ngô Thanh Tuấn giới thiệu
Tác giả: Trần Gia Ninh - Nguồn: Facebook
Ảnh minh họa sưu tầm từ nguồn: internet
Bài viết là quan điểm riêng của các tác giả.
0 comments:
Đăng nhận xét