CÁCH DỌN DẸP BAN THỜ
DỊP TẾT CUỐI NĂM
Cuối năm luôn được xem là mùa Tri Ân và Báo Ân. Đó là những ngày
con cháu hướng lòng về Tổ tiên, Ông bà, Cha mẹ đã khuất, những người đã dày
công gây dựng gia phong, tiếp nối huyết mạch và tích tạo Âm đức để hôm nay ta
được hiện hữu, được trưởng thành trong sự chở che vô hình mà bền bỉ.
Vì vậy, việc tảo mộ, lau dọn và bày biện nơi thờ tự không chỉ là
một nghi thức mang tính truyền thống, mà còn là một cách tự thân tu phước. Khi
người lớn làm bằng tất cả sự kính cẩn, con cháu sẽ nhìn vào đó mà học cách giữ
gìn nền nếp gia đình. Điều này càng trở nên quan trọng trong thời đại mà nhiều
giá trị xưa đang dần bị bỏ lửng, khi con người dễ mải miết chạy theo vật chất
mà quên nuôi dưỡng lòng biết ơn. Tế tự không cần cầu kỳ, không cần phô trương,
điều cốt lõi nằm ở sự chân thành và cung kính phát xuất từ nội tâm.
Thông thường, khoảng thời gian từ sau ngày 23 tháng Chạp cho đến
trước Giao thừa là lúc nhiều gia đình tiến hành lau dọn ban thờ để chuẩn bị đón
năm mới.
Trước khi bắt tay vào việc, gia chủ có thể thắp một tuần nhang,
khấn thưa với Tổ tiên về việc hôm nay xin được lau dọn cho trang nghiêm, thanh
tịnh. Điều này không bắt buộc, nhưng là một cách thể hiện sự thưa gửi đầy lễ
độ, nhắc nhở chính mình giữ tâm ngay thẳng khi làm.
Khi rút chân nhang, nên để lại ba chân tượng trưng cho sự nối
kết. Phần chân nhang đã nhổ ra hãy đem đặt ở nơi đất sạch hoặc thùng chuyên
dùng để hóa vàng. Tránh đốt ở nơi ô uế hay trong vật chứa không sạch. Sau khi
hóa xong, có thể rải tro dưới gốc cây và tưới nước cho tro thấm xuống đất, giữ cho
không gian gọn gàng, không để tro bay tán loạn.
Với ban thờ làm bằng gỗ, nếu có điều kiện, hãy nấu một nồi nước
thơm từ quế, hồi, sả, chanh, gừng hoặc hạt rau mùi. Đây đều là những nguyên
liệu có khả năng thanh uế, mang lại cảm giác ấm áp và an lành. Nấu liu riu để
tinh chất lan tỏa, sau đó rót vào một chiếc chậu thật sạch. Tốt nhất nên chuẩn
bị riêng một chậu chuyên dùng cho việc lau ban thờ. Khăn lau cũng cần tinh
tươm, chưa từng dùng cho những việc khác, bởi sự sạch sẽ bên ngoài chính là
biểu hiện của sự tôn trọng bên trong.
Trong quá trình lau dọn, có thể nhẹ nhàng di dời bát hương hay
các vật phẩm để làm sạch cho trọn vẹn. Nhiều người vì kiêng kị quá mức nên chỉ
lau quanh mà bỏ sót những vị trí quan trọng, khiến tổng thể không được trang
nghiêm. Hãy nghĩ đơn giản rằng, khi còn sống, ai cũng mong nơi ăn chốn ở của
mình được gọn gàng. Người đã khuất tuy không ngự trên ban thờ, nhưng đó là nơi
con cháu gửi gắm lòng tưởng nhớ, nên càng cần sạch sẽ, ấm cúng.
Việc lau dọn ban thờ không chỉ dành riêng cho dịp Tết. Trong
năm, nếu thấy bụi bặm, bạn hoàn toàn có thể chăm chút lại. Một không gian thờ
tự tươm tất chính là lời thầm nhắc rằng trong ngôi nhà này, đạo hiếu vẫn đang
được gìn giữ. Hẳn Tổ tiên cũng sẽ hoan hỷ khi thấy con cháu sống có trí tuệ và
biết thuận theo điều phải.
Sau khi hoàn tất, hãy đặt mọi thứ trở lại vị trí ngay ngắn. Tùy
theo gia phong mỗi nhà mà sắp xếp thứ bậc cho đúng, từ bát hương, di ảnh đến
các vật phẩm thờ cúng, tất cả đều nên hài hòa và trang trọng.
Nếu không thể chuẩn bị nước thơm, chỉ cần dùng nước sạch cũng đã
đủ. Bởi suy cho cùng, giá trị lớn nhất vẫn là chí thành cung kính. Với ban thờ
Phật cũng thực hiện tương tự, chỉ cần lưu ý không dùng rượu để lau chùi.
Tổ Huệ Năng từng dạy rằng: “Tất cả phúc điền đều không rời tâm
địa.” Tâm thành kính chính là mảnh đất sinh ra phúc lành. Từ một hạt giống nhỏ
của sự biết ơn, tứ trọng ân được nuôi lớn, gia tộc được bồi đắp, và con cháu có
nơi để học theo nếp sống thuận đạo.
Nhiều người không ngờ rằng chỉ một việc lau dọn ban thờ lại hàm
chứa nhiều lợi ích đến vậy. Bởi khi cúi mình trước bàn thờ, ta không chỉ đang
dọn một không gian vật lý, mà còn đang dọn lại chính tâm mình, gạt bỏ những bộn
bề của một năm cũ để bước vào năm mới với lòng thanh sạch, biết nhớ nguồn và
biết sống sâu hơn với hai chữ ân tình.
CÁCH XỬ LÝ GẠO, MUỐI KHI THAY TRÊN BAN THỜ CUỐI NĂM
SAO CHO ĐÚNG LỄ, TRỌN VẸN Ý NGHĨA TÂM LINH
Cuối năm không chỉ là thời điểm dọn dẹp nhà cửa mà còn là lúc
mỗi gia đình chăm chút lại không gian thờ tự, nơi được xem là gốc rễ của phúc
khí và sự bình an. Trong các vật phẩm trên ban thờ, bát gạo và bát muối tuy nhỏ
bé nhưng lại mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Đây là biểu tượng của sự đủ đầy,
bền vững và cũng là lời cầu mong cho một năm mới an lành.
Việc thay gạo, muối nếu làm đúng không chỉ thể hiện lòng thành
kính với thần linh, gia tiên mà còn giúp giữ trọn phúc khí trong nhà. Ngược
lại, nếu làm qua loa hoặc vô tâm, rất dễ phạm vào điều kiêng kỵ mà nhiều người
không hề hay biết.
1. Thời điểm thay gạo,
muối
Theo phong tục truyền thống, gạo và muối thường được thay khi
bao sái ban thờ cuối năm, vào khoảng trước ngày 23 tháng Chạp hoặc trước thời
khắc giao thừa. Đây là giai đoạn chuyển giao giữa cũ và mới, khi mọi thứ cần
được thanh sạch để đón nguồn sinh khí của năm mới.
Điều quan trọng cần nhớ là trước khi thay, gia chủ nên xin phép
thần linh và gia tiên. Không nên tự ý hạ xuống rồi đổ bỏ, bởi mỗi vật đặt trên
ban thờ đều đã được “chứng tâm”, mang theo ý nghĩa dâng cúng.
2. Trình tự thực hiện
sao cho đúng lễ
Trước hết, hãy thắp từ một đến ba nén hương, giữ tâm thế trang
nghiêm và thành kính. Lời khấn không cần dài, chỉ cần chân thành:
“Hôm nay con xin phép chư vị Thần linh, Gia tiên cho con được
thay gạo muối trên ban thờ để đón năm mới thanh sạch, đủ đầy.”
Khi hương đã cháy được một lúc, gia chủ dùng tay sạch, nhẹ nhàng
hạ bát gạo và muối xuống. Mọi thao tác nên chậm rãi, tránh va chạm mạnh hay thể
hiện sự hấp tấp. Và đặc biệt, tuyệt đối không đổ thẳng vào thùng rác như một
món đồ bỏ đi.
Bởi lẽ, đó không còn là gạo hay muối thông thường, mà đã mang ý
nghĩa của lộc.
3. Cách xử lý gạo, muối
cũ, điều rất quan trọng
Cách được nhiều gia đình áp dụng và cũng phù hợp với quan niệm
truyền thống nhất là đem gạo và muối rải quanh gốc cây trước nhà hoặc rắc nhẹ
trước cửa. Hành động này tượng trưng cho việc trả lộc về đất, để phúc không bị
vứt bỏ, khí không bị tán đi.
Ngoài ra, gia chủ có thể gói gạo muối vào giấy sạch rồi chôn
dưới gốc cây. Một ít cũng có thể rắc quanh nhà với ý nghĩa trấn khí nhẹ, giữ sự
an ổn cho không gian sống.
Có những điều nên tránh tuyệt đối. Không đổ gạo muối xuống cống
hay toilet vì đó được xem là hành động làm trôi lộc. Không trộn chung với rác
sinh hoạt vì dễ mang hàm ý vứt bỏ phúc phần. Và cũng không nên cho người khác
dùng lại, bởi vật đã dâng cúng nên khép lại trọn vẹn vai trò của nó.
Giữ được sự trân trọng với những điều nhỏ bé chính là cách nuôi
dưỡng phúc khí lâu dài.
4. Thay gạo, muối mới
thế nào cho đúng
Gạo và muối mới cần đảm bảo khô, sạch, chưa qua sử dụng. Trước
khi cho vào, hãy lau bát hoặc lọ bằng nước sạch, cẩn thận hơn có thể dùng nước
gừng để tăng sự thanh tịnh. Sau đó lau khô hoàn toàn rồi mới đặt gạo muối vào.
Khi an vị trở lại trên ban thờ, thắp hương và khấn:
“Con xin an vị gạo muối mới, cầu gia đạo đủ đầy, tài lộc bền
lâu, năm mới bình an.”
Chỉ một nghi thức giản dị nhưng hàm chứa mong cầu về một mái nhà
ấm no, thuận hòa.
Từ xa xưa, ông bà đã xem gạo là biểu tượng của phúc lộc và sự no
đủ. Nhà còn gạo nghĩa là nhà còn nền tảng để đi qua mọi biến động. Muối lại
tượng trưng cho sự bền chặt, cho khả năng gìn giữ và xua đi điều không may.
Bởi vậy, thay gạo muối cuối năm không đơn thuần là làm mới một
vật phẩm, mà là một nghi thức mang ý nghĩa “tống cựu khí, nghinh tân phúc” tiễn
đi những điều cũ kỹ, đón về nguồn năng lượng mới.
Đó cũng là lời nhắc thầm rằng muốn giữ tài thì đừng để tán khí,
muốn gia đạo vững thì phải chăm từ những điều nhỏ nhất.
Cuối cùng, cần hiểu rằng mọi nghi lễ đều bắt đầu từ tâm. Không
cần mâm cao cỗ đầy, không cần hình thức cầu kỳ, chỉ cần làm bằng sự kính trọng
và lòng biết ơn là đã đủ để kết nối với cội nguồn.
Khi ban thờ thanh sạch, lòng người cũng trở nên an yên. Và đôi khi, một năm mới đủ đầy không đến từ việc ta có bao nhiêu, mà đến từ cảm giác trong nhà luôn có hơi ấm, có niềm tin, và có phúc đang ở lại.
Mời nhấp chuột đọc thêm:
- Các bài viết về
khoa Phong Thủy0
- Các bài viết về
khoa Tướng thuật0
- Các bài phê
bình, cảm nhận thơ0
- Các bài viết về
chăm sóc sức khỏe0
- Các bài viết về
Kiến thức cuộc sống0
- Các bài viết về
Chuyện làng văn0
Mời nghe Đặng Xuân Xuyến đọc
bài thơ TRÒ ĐỜI:
Nguyễn Đình Văn giới thiệu
Tác giả: Phạm Nhật Minh - Nguồn: facebook
Ảnh minh họa sưu tầm từ nguồn: internet
Bài viết là quan điểm riêng của các tác giả.
0 comments:
Đăng nhận xét