CUỘC CHIẾN ZELENSKY - TRUMP: BẮT ĐẦU CHO SỰ KẾT THÚC CỦA UKRAINE, NATO VÀ EU? - Tác giả: Bùi Văn Định (Hòa Bình)

Đặng Xuân Xuyến Thứ Bảy, tháng 11 07, 2026 Leave a Comment

CUỘC CHIẾN ZELENSKY - TRUMP:

BẮT ĐẦU CHO SỰ KẾT THÚC

CỦA UKRAINE, NATO VÀ EU?

(Tác giả Bùi Văn Định)

Trong cuộc phỏng vấn trên kênh BNC Now với chủ đề “Cuộc chiến Zelensky – Trump: Bắt đầu cho sự kết thúc của Ukraine, NATO và EU?”, Scott Ritter, cựu sĩ quan tình báo Thủy quân lục chiến Mỹ và cựu thanh sát viên vũ khí Liên Hợp Quốc, đưa ra những nhận định bi quan về tương lai của Ukraine, NATO và Liên minh châu Âu (EU). Theo ông, cuộc xung đột Nga – Ukraine đang đẩy phương Tây vào một cuộc khủng hoảng chiến lược sâu sắc. Mâu thuẫn giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể trở thành bước ngoặt, làm lộ rõ những rạn nứt trong liên minh phương Tây và mở đầu cho sự tan rã của cấu trúc an ninh châu Âu hiện nay.

Một trong những vấn đề Ritter đề cập là cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào St. Petersburg với quy mô được ông nêu lên tới khoảng 520 chiếc. Theo Ritter, để tiến hành một cuộc tấn công như vậy, Ukraine có thể đã dựa vào hành lang không phận khu vực Baltic, cũng như sự hỗ trợ về dẫn đường và thông tin tình báo từ các nước NATO. Điều này đặt ra nguy cơ NATO không còn chỉ đóng vai trò cung cấp vũ khí và hỗ trợ gián tiếp, mà có thể ngày càng tham gia sâu hơn vào các hoạt động quân sự chống Nga.

Ritter đặc biệt cảnh báo về thái độ của một số quốc gia Baltic và những ý tưởng gây sức ép đối với Kaliningrad, vùng lãnh thổ Nga nằm giữa Ba Lan và Litva. Theo ông, Kaliningrad có ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với Nga, vì vậy bất kỳ hành động phong tỏa hoặc tấn công quân sự nào nhằm vào khu vực này đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Nếu NATO vượt qua lằn ranh đó, Nga có thể đáp trả bằng toàn bộ năng lực quân sự của mình, kể cả vũ khí hạt nhân. Một cuộc đối đầu như vậy sẽ không còn là cuộc chiến giới hạn ở Ukraine mà có thể biến thành thảm họa đối với toàn châu Âu.

Từ nguy cơ leo thang quân sự, Ritter chuyển sang mâu thuẫn giữa Zelensky và Trump, coi đây là dấu hiệu cho thấy vị thế của Ukraine đang suy yếu nghiêm trọng. Ukraine phụ thuộc lớn vào viện trợ quân sự, tài chính và thông tin tình báo từ phương Tây, đặc biệt là Mỹ. Trong khi đó, các nước châu Âu ngày càng khó khăn trong việc tìm thêm nguồn lực để duy trì sự hỗ trợ. Theo Ritter, châu Âu không còn dễ dàng huy động thêm hơn 70 tỷ euro để tiếp tục tài trợ cho Ukraine, trong khi người dân nhiều nước đã mệt mỏi với việc phải chi tiền cho một cuộc chiến chưa có hồi kết.

Trong hoàn cảnh ấy, Zelensky lại mắc một sai lầm nghiêm trọng khi biến bất đồng chính sách thành cuộc xung đột cá nhân với Trump. Theo Ritter, Zelensky không chỉ đối đầu với Tổng thống Mỹ mà còn tìm cách tác động đến cử tri Mỹ và dựa vào phe đối lập với Trump để gây sức ép lên Nhà Trắng. Ông cho rằng đây là cách hành xử thiếu khôn ngoan của một nhà lãnh đạo đang phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Washington. Zelensky đã đặt bản thân vào thế đối đầu với người có ảnh hưởng quyết định đến tương lai viện trợ cho đất nước mình.

Ritter nhận định Zelensky có thể đang tiến gần đến thời điểm kết thúc sự nghiệp chính trị. Khi Ukraine ngày càng khó khăn trên chiến trường, nguồn lực tài chính cạn dần và sự ủng hộ từ các đồng minh suy giảm, khả năng duy trì quyền lực của Zelensky cũng trở nên mong manh. Theo cách nhìn của Ritter, cuộc đối đầu với Trump có thể là sai lầm chí mạng khiến nhà lãnh đạo Ukraine mất đi chỗ dựa quan trọng nhất.

Tuy nhiên, Ritter cho rằng sự hỗ trợ dành cho Ukraine không chỉ phụ thuộc vào những quyết định công khai của Tổng thống Mỹ. Trong bộ máy quân sự, tình báo và chính trị Mỹ tồn tại những lực lượng muốn tiếp tục duy trì cuộc chiến và bảo vệ chính sách hỗ trợ Kyiv. Theo ông, một bộ phận trong cái gọi là “nhà nước ngầm” có thể tìm cách chuyển thông tin tình báo qua các đồng minh NATO để tiếp tục hỗ trợ Ukraine, ngay cả khi Nhà Trắng muốn giảm can dự. Điều này cho thấy cuộc đấu tranh về đường lối đối ngoại của Mỹ không chỉ diễn ra giữa các tổng thống mà còn bên trong chính bộ máy quyền lực của nước này.

Từ góc nhìn của Ritter, châu Âu đang tự đẩy mình vào một cuộc khủng hoảng chiến lược bằng cách tiếp tục đối đầu với Nga trong khi không có đủ nguồn lực để theo đuổi chính sách đó lâu dài. Ông đặc biệt chỉ trích việc châu Âu cắt giảm sự phụ thuộc vào năng lượng Nga. Theo ông, quyết định này làm suy yếu nền tảng kinh tế của chính châu Âu, nhất là những nền kinh tế công nghiệp lớn như Đức và Pháp. Khi giá năng lượng tăng, chi phí sản xuất cao hơn và sức cạnh tranh suy giảm, các nền kinh tế châu Âu phải gánh thêm những khó khăn trong lúc vẫn phải chi tiêu nhiều cho quốc phòng và hỗ trợ Ukraine.

Ritter cho rằng châu Âu đang theo đuổi những mục tiêu vượt quá năng lực thực tế của mình. Các nước châu Âu muốn tiếp tục gây sức ép lên Nga, muốn bảo vệ Ukraine và muốn thể hiện rằng mình có thể tự đảm đương an ninh, nhưng lại thiếu nguồn lực tài chính, năng lực sản xuất quốc phòng và nhân lực quân sự cần thiết. Ông chỉ ra những hạn chế về quân số và khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Anh, Đức và Ba Lan. Theo ông, châu Âu đã nhiều năm dựa vào sức mạnh quân sự của Mỹ, trong khi năng lực tự sản xuất vũ khí và duy trì một cuộc chiến kéo dài không đáp ứng được những tham vọng hiện nay.

Ritter còn dùng hình ảnh bức tượng vàng Trump khỏa thân được dựng tại châu Âu để minh họa cho điều ông xem là sự non nớt trong cách hành xử chính trị của giới lãnh đạo phương Tây. Trong mắt ông, châu Âu đang dành quá nhiều tâm sức cho những cử chỉ mang tính biểu tượng và những cuộc đối đầu chính trị, trong khi các vấn đề cốt lõi về kinh tế, năng lượng, quân sự và an ninh ngày càng nghiêm trọng.

Ông ví châu Âu như con tàu Titanic đang lao về phía thảm họa nhưng những người điều khiển vẫn không chịu thay đổi hướng đi. Với Ritter, việc tiếp tục duy trì chính sách hiện nay không thể giúp châu Âu củng cố vị thế mà trái lại, có thể dẫn đến sự suy yếu kinh tế, chia rẽ chính trị và mất khả năng tự quyết về chiến lược.

Ritter cũng đưa ra một dự báo đáng chú ý về chính trị nội bộ Mỹ. Theo ông, trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Đảng Dân chủ có thể giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện, tạo điều kiện để gia tăng điều tra và thúc đẩy luận tội Trump. Ông cho rằng Trump có thể đáp trả bằng việc sử dụng các kế hoạch và quyền hạn khẩn cấp để chống lại đối thủ chính trị, thậm chí tiến gần đến cách cai trị mang tính độc đoán. Những diễn biến này, theo Ritter, có thể khiến chính trường Mỹ rơi vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng và làm sâu sắc thêm sự bất ổn trong chính sách đối ngoại của Washington.

Từ những rạn nứt ở Mỹ và châu Âu, Ritter dự báo NATO và EU có thể tiến tới một cuộc khủng hoảng tồn vong. Theo ông, EU đang thiếu tiền, bị chia rẽ bởi những bất đồng nội bộ và phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nhập cư. Trong khi đó, NATO không có đủ năng lực sản xuất UAV và các phương tiện quốc phòng cần thiết để duy trì một cuộc chiến hiện đại kéo dài. Sự phụ thuộc vào Mỹ khiến liên minh này khó có thể tự mình đảm nhận những nhiệm vụ mà trước đây Washington đóng vai trò chủ đạo.

Ritter cho rằng Mỹ có thể không còn muốn duy trì một khối phương Tây thống nhất như hiện nay. Thay vì tiếp tục gánh vác NATO và hỗ trợ toàn bộ châu Âu, Washington có thể chuyển sang đàm phán riêng với những quốc gia lớn như Pháp và Đức để bảo vệ lợi ích của mình. Khi lợi ích quốc gia được đặt lên trước cam kết với liên minh, sự gắn kết giữa các thành viên NATO và EU có thể suy yếu nhanh chóng.

Một kịch bản mà Ritter đề cập là năng lượng Nga có thể quay trở lại thị trường châu Âu, nhưng trong một cấu trúc mà Mỹ giữ vai trò kiểm soát và thu lợi. Theo cách nhìn của ông, Washington có thể vừa đạt được lợi ích kinh tế từ việc trung gian hoặc kiểm soát dòng năng lượng, vừa duy trì vai trò chi phối đối với các đồng minh châu Âu. Dòng năng lượng Nga quay trở lại châu Âu khi ấy không nhất thiết đồng nghĩa với việc châu Âu khôi phục được quyền tự chủ, mà có thể tiếp tục đặt nền kinh tế châu Âu trong một quan hệ phụ thuộc mới, đồng thời phục vụ lợi ích của Mỹ và vị thế của đồng USD trong hệ thống tài chính quốc tế.

Đối với Ukraine, Ritter cho rằng kết cục của cuộc chiến có thể được quyết định không chỉ bằng những trận đánh trên chiến trường mà còn bằng sự sụp đổ dần dần của nền kinh tế, đời sống xã hội và hệ thống năng lượng. Nếu các cơ sở năng lượng tiếp tục bị phá hủy, tình trạng thiếu điện và những gián đoạn trong cung cấp các dịch vụ thiết yếu có thể trở nên đặc biệt nghiêm trọng vào mùa đông. Khi các thành phố, trong đó có Kyiv, phải đối mặt với những khó khăn lớn về điện, sưởi ấm và sinh hoạt, sức chịu đựng của xã hội Ukraine sẽ bị thử thách đến giới hạn.

Theo Ritter, Nga có thể đạt được mục tiêu chiến lược bằng cách làm cho Ukraine mất dần khả năng duy trì chiến tranh, thay vì nhất thiết phải chinh phục toàn bộ lãnh thổ bằng một chiến dịch quân sự quy mô lớn. Một quốc gia không còn đủ nguồn lực để duy trì hệ thống năng lượng, nền kinh tế và đời sống dân sự sẽ ngày càng khó tiếp tục cuộc chiến. Đây là con đường mà Ritter cho rằng có thể đưa Ukraine đến thất bại ngay cả khi chiến tuyến chưa có sự thay đổi quyết định.

Nhìn rộng hơn, Ritter cho rằng châu Âu đã bỏ lỡ cơ hội tránh thảm kịch khi không lắng nghe các đề xuất an ninh của Nga vào tháng 12/2021. Theo ông, nếu phương Tây khi ấy chấp nhận đối thoại nghiêm túc về những yêu cầu an ninh của Moskva, hàng triệu sinh mạng có thể đã được cứu và châu Âu có thể tiếp tục duy trì một nền kinh tế thịnh vượng thay vì rơi vào cuộc khủng hoảng hiện nay.

Trong cách nhìn của Ritter, vấn đề cốt lõi nằm ở giới tinh hoa chính trị châu Âu, những người mà ông cho là đã lựa chọn đối đầu thay vì tìm kiếm một thỏa thuận an ninh có thể duy trì hòa bình lâu dài. Ông cho rằng châu Âu cần tự chữa lành bằng cách thay đổi những nhà lãnh đạo đã đưa lục địa này vào tình trạng hiện nay. Nếu tiếp tục duy trì đường lối cũ, châu Âu sẽ ngày càng mất đi sức mạnh kinh tế, khả năng tự chủ quân sự và vị thế trên trường quốc tế.

Toàn bộ những nhận định của Scott Ritter xoay quanh một luận điểm xuyên suốt: cuộc chiến Ukraine đang làm bộc lộ sự suy yếu của phương Tây, từ sự phụ thuộc của Kyiv vào Mỹ, những giới hạn của năng lực quân sự châu Âu cho đến những chia rẽ bên trong NATO và EU. Mâu thuẫn Zelensky – Trump, theo ông, không phải một sự cố ngoại giao đơn lẻ mà là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng sâu rộng hơn. Nếu những xu hướng này tiếp tục, Ukraine có thể suy sụp về kinh tế và xã hội, NATO có thể mất đi sự gắn kết vốn có, còn EU có thể phải đối diện với sự tan rã của mô hình chính trị và an ninh hiện nay.

- Nguồn: BNC Now, video “Cuộc chiến Zelensky – Trump: Bắt đầu cho sự kết thúc của Ukraine, NATO và EU?”, phỏng vấn Scott Ritter.

- Bức tượng Trump khỏa thân dát vàng được trưng bày bên trong tòa nhà Nghị viện châu Âu tại Strasbourg, Pháp, vào đầu tháng 10/2026. Tên tác phẩm: The Orange Plague (tạm dịch: “Đại dịch màu cam”), còn được gọi là King of Injustice. Do họa sỹ Đan Mạch. Tác giả là người Đan Mạch Jens Galschiøt.

Mời nghe ca khúc THU NĂM NAY LẠ THẾ

thơ Đặng Xuân Xuyến, nhạc: Thanh Ngọc, cover: Giada Nguyen: