KINH DỊCH VÀ
NHỮNG BÀI HỌC RÚT RA
 |
| (Tác giả Quang Lê) |
Kinh Dịch là một trong Ngũ Kinh, nò là một tác phẩm triết học cổ
xưa của người phương Đông có tầm ảnh hưởng lớn đối với nhiều lĩnh vực từ triết
học, đạo đức học, y học, chính trị, đến bói toán. Nó được xem là sự tổng kết
quy luật vận động và biến hóa của vũ trụ thông qua các biểu tượng đơn giản
nhưng sâu sắc, dựa trên âm dương và bát quái.
Kinh Dịch bao gồm hai phần chính:
1. Kinh (Quẻ Dịch): Gồm 64 quẻ, mỗi quẻ có 6 hào, thể hiện các
trạng thái vận động của vạn vật trong tự nhiên và xã hội.
2. Truyện (Thập Dực): Các bài bình luận được cho là do Khổng Tử và
học trò viết, giải thích ý nghĩa của quẻ và hào.
Các nguyên lý cốt lõi trong Kinh Dịch
1. Nguyên lý âm dương
• Âm và dương là hai lực cơ bản, đối lập nhưng bổ sung lẫn nhau,
tạo nên mọi sự biến hóa trong vũ trụ.
• Quy luật âm dương thể hiện qua:
• Sự đối lập (mâu thuẫn): ngày – đêm, sống – chết, nóng – lạnh.
• Sự hỗ trợ (hòa hợp): âm không thể tồn tại mà không có dương và
ngược lại.
• Ý nghĩa triết học: Cân bằng âm dương dẫn đến hòa hợp và ổn định.
Khi mất cân bằng, sẽ xảy ra sự rối loạn biến đổi.
2. Nguyên lý dịch (biến đổi)
• “Dịch” nghĩa là sự thay đổi, vận động không ngừng. Mọi vật trong
vũ trụ đều trải qua quá trình sinh, trưởng, suy, diệt.
• Biến đổi là quy luật bất biến. Không có gì tồn tại mãi ở trạng
thái cố định.
3. Quy luật ngũ hành
• Năm yếu tố cơ bản cấu thành vũ trụ: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.
• Các yếu tố này có quan hệ tương sinh (nuôi dưỡng) và tương khắc
(kiềm chế).
Kinh Dịch phân thành 64 quẻ, mỗi quẻ tượng trưng cho một thời cụ
thể. Mỗi quẻ gồm 6 hào, và mỗi hào thể hiện trạng thái âm hoặc dương thể hiện
cho một hoàn cảnh cụ thể.
• Quẻ Càn: Tượng trưng cho trời, biểu hiện sức mạnh sáng tạo, sự
bền bỉ.
• Quẻ Khôn: Tượng trưng cho đất, biểu hiện sự nhu thuận và dung
dưỡng.
• Các quẻ khác như Tốn (gió), Chấn (sấm), Khảm (nước), Ly (lửa)
đều biểu thị các hiện tượng tự nhiên hoặc các khía cạnh cuộc sống con người.
Phan Bội Châu, Nguyễn Hiến Lê và nhiều tác giả VN khác đã có sách
viết rất hay về nội dung các quẻ. Các bạn có điều kiện nên tìm đọc.
Những bài học sâu sắc từ Kinh Dịch:
1. Nhận thức quy luật biến đổi để thích nghi và phát triển
Kinh Dịch dạy rằng mọi vật đều thay đổi, và con người cần hiểu quy
luật biến hóa để thích nghi với hoàn cảnh.
• Bài học: Hãy luôn chuẩn bị cho sự thay đổi, không quá bám víu
vào thành công hay thất bại hiện tại. Thành công không kéo dài mãi, nhưng thất
bại cũng không là vĩnh cửu. Biết nhận thức thời cơ và điều chỉnh hành động đúng
lúc sẽ giúp đạt được kết quả tốt nhất.
2. Hành động theo thời và thuận thời
Nguyên lý “thuận thời” là cốt lõi của Kinh Dịch. Làm việc đúng
thời điểm, phù hợp với hoàn cảnh thì thành công sẽ dễ đạt được.
• Ví dụ: Trong kinh doanh, nhận biết khi thị trường thay đổi để
điều chỉnh chiến lược phù hợp giúp tránh rủi ro và tận dụng cơ hội.
3. Cân bằng âm dương trong mọi khía cạnh của cuộc sống
Quy luật âm dương nhắc nhở con người về tầm quan trọng của sự cân
bằng trong suy nghĩ, cảm xúc và hành động.
• Bài học: Quá cứng nhắc cực đoan bảo thủ hoặc quá nhu nhược đều
không tốt. Biết kết hợp linh hoạt giữa mềm và cứng, giữa lý trí và cảm xúc sẽ
giúp xử lý vấn đề một cách toàn diện và hiệu quả. Kể từ gia đình và ra ngoài xã
hội.
4. Khả năng tự hoàn thiện và tiến bộ không ngừng:
Kinh Dịch khuyến khích con người cải tạo bản thân và không ngừng
học hỏi để tiến bộ.
• Quẻ Càn biểu tượng cho sự sáng tạo và tiến lên không ngừng.
• Bài học: Luôn phấn đấu, đổi mới để nâng cao bản thân, không
ngừng học hỏi để thích nghi với những thay đổi của xã hội.
5. Đạo đức và nhân nghĩa làm nền tảng cho cuộc sống hạnh phúc:
Kinh Dịch nhấn mạnh rằng đức hạnh là cơ sở cho vận may và sự thịnh
vượng lâu dài.
• Bài học: Sống có đạo đức, giữ gìn nhân nghĩa không chỉ giúp hòa
hợp với xã hội mà còn mang lại sự bền vững trong các mối quan hệ.
Kết luận:
Kinh Dịch là kho tàng tri thức triết học vĩ đại, cung cấp những
nguyên lý bất biến về sự vận động và biến hóa của vạn vật. Những bài học sâu
sắc về biến đổi, thuận thời, cân bằng âm dương, và tự hoàn thiện bản thân có
giá trị to lớn trong cuộc sống và công việc. Vận dụng tốt tư tưởng Kinh Dịch
vào việc Tu - Tề - Trị - Bình sẽ giúp con người sống vui vẻ hòa hợp với tự
nhiên và xã hội, dễ đạt được thành công bền vững và hạnh phúc lâu dài. Năm mới
chúc các bạn sức khoẻ, may mắn, thịnh vượng./.
Mời nhấp chuột đọc thêm:
- Các bài viết về
khoa Phong Thủy0
- Các bài viết về
khoa Tướng thuật0
- Các bài phê
bình, cảm nhận thơ0
- Các bài viết về
chăm sóc sức khỏe0
- Các bài viết về
Kiến thức cuộc sống0
- Các bài viết về
Chuyện làng văn0
Mời nghe Đặng Xuân Xuyến đọc
bài thơ TÔI BIẾT:
Phan Hoàng Nam giới thiệu
Tác giả: Quang Lê - Nguồn: facebook
Ảnh minh họa sưu tầm từ nguồn: internet
Bài viết là quan điểm riêng của các tác giả.
0 comments:
Đăng nhận xét